Bioloji (bakterioloji) silah Bioloji, yəni bakterioloji silah kütləvi qırğın silahlarının növlərindən biridir. Bu silahın əsasını insanlarda, heyvanlarda və bitkilərdə xəstəlik törədə bilən mikroorqanizmlər və onların hazırladığı zəhərli maddələr təşkil edir. Bioloji silahın əsas təhlükəsi ondan ibarətdir ki, onun təsiri nəticəsində yoluxucu xəstəliklər yarana və bu xəstəliklər bir insandan digərinə keçərək geniş ərazilərə yayıla bilər. Buna görə də bioloji silah həm insanların sağlamlığı, həm də ətraf mühit və kənd təsərrüfatı üçün ciddi təhlükə hesab olunur. Bioloji silahdan istifadə nəticəsində insanlar, heyvanlar və bitkilər zərər görə bilər. Həmçinin ərzaq ehtiyatlarının və içməli suyun yoluxması əhali arasında xəstəliklərin yayılmasına səbəb ola bilər. Bu silahın digər təhlükəli xüsusiyyəti isə bəzi xəstəliklərin əlamətlərinin dərhal deyil, müəyyən müddətdən sonra meydana çıxmasıdır. Bu müddət inkubasiya və ya gizli dövr adlanır. İnsan həmin müddətdə xəstəliyə yoluxduğunu bilməyə bilər. Buna görə də bioloji təhlükənin vaxtında aşkar edilməsi və qabaqlayıcı tədbirlərin görülməsi çox vacibdir. Bioloji vasitələr insan orqanizminə müxtəlif yollarla daxil ola bilər. Bunlara yoluxmuş hava ilə nəfəs almaq, çirklənmiş su və ərzaqdan istifadə etmək, xəstə insanlarla təmasda olmaq, həmçinin yoluxmuş həşəratların dişləməsi daxildir. Bəzi xəstəlik törədiciləri zədələnmiş dəri və selikli qişalar vasitəsilə də orqanizmə daxil ola bilər. Bioloji silahın tətbiqi nəticəsində insanların, heyvanların və bitkilərin zərər gördüyü ərazi bioloji zədələnmə ocağı adlanır. Belə ərazilərdə yoluxucu xəstəliklərin yayılma ehtimalı yüksək olduğuna görə əhalinin qorunması, ərazinin nəzarətdə saxlanılması və tibbi tədbirlərin həyata keçirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bioloji silahın təhlükəli xüsusiyyətlərindən biri də onun təsirinin geniş əraziyə yayıla bilməsidir. Xəstəlik törədiciləri insanlarla yanaşı, heyvanlar, həşəratlar və digər daşıyıcılar vasitəsilə də yayıla bilər. Havanın, suyun və ərzağın yoluxması da təhlükəni artırır. Lakin hər hansı xəstəliyin yayılması avtomatik olaraq bioloji silahdan istifadə edildiyini göstərmir. Belə halların səbəbi mütəxəssislər və laborator müayinələr vasitəsilə müəyyən edilməlidir. Bioloji silahla bağlı təhlükəni anlamaq üçün əvvəlcə mikroorqanizmlər haqqında məlumat əldə etmək lazımdır. Təbiətdə çoxlu sayda mikroorqanizm mövcuddur. Onların əksəriyyəti insan sağlamlığına zərər vermir. Lakin bəzi mikroorqanizmlər müxtəlif xəstəliklər törədir və patogen mikroorqanizmlər adlanır. Əsas xəstəlik törədicilərinə bakteriyalar, viruslar, rikketsiyalar və göbələklər daxildir. Bakteriyalar birhüceyrəli mikroorqanizmlərdir və əlverişli şəraitdə çoxala bilirlər. Bəzi bakteriyalar taun, vəba, qarayara və tulyaremiya kimi xəstəliklərə səbəb olur. Viruslar bakteriyalardan fərqlənir. Onlar yalnız canlı hüceyrələrin daxilində çoxala bilirlər. Qrip, qızılca və quduzluq virusların törətdiyi xəstəliklərə nümunədir. Rikketsiyalar da canlı hüce
Bioloji (bakterioloji) silah Bioloji, yəni bakterioloji silah kütləvi qırğın silahlarının növlərindən biridir. Bu silahın əsasını insanlarda, heyvanlarda və bitkilərdə xəstəlik törədə bilən mikroorqanizmlər və onların hazırladığı zəhərli maddələr təşkil edir. Bioloji silahın əsas təhlükəsi ondan ibarətdir ki, onun təsiri nəticəsində yoluxucu xəstəliklər yarana və bu xəstəliklər bir insandan digərinə keçərək geniş ərazilərə yayıla bilər. Buna görə də bioloji silah həm insanların sağlamlığı, həm də ətraf mühit və kənd təsərrüfatı üçün ciddi təhlükə hesab olunur. Bioloji silahdan istifadə nəticəsində insanlar, heyvanlar və bitkilər zərər görə bilər. Həmçinin ərzaq ehtiyatlarının və içməli suyun yoluxması əhali arasında xəstəliklərin yayılmasına səbəb ola bilər. Bu silahın digər təhlükəli xüsusiyyəti isə bəzi xəstəliklərin əlamətlərinin dərhal deyil, müəyyən müddətdən sonra meydana çıxmasıdır. Bu müddət inkubasiya və ya gizli dövr adlanır. İnsan həmin müddətdə xəstəliyə yoluxduğunu bilməyə bilər. Buna görə də bioloji təhlükənin vaxtında aşkar edilməsi və qabaqlayıcı tədbirlərin görülməsi çox vacibdir. Bioloji vasitələr insan orqanizminə müxtəlif yollarla daxil ola bilər. Bunlara yoluxmuş hava ilə nəfəs almaq, çirklənmiş su və ərzaqdan istifadə etmək, xəstə insanlarla təmasda olmaq, həmçinin yoluxmuş həşəratların dişləməsi daxildir. Bəzi xəstəlik törədiciləri zədələnmiş dəri və selikli qişalar vasitəsilə də orqanizmə daxil ola bilər. Bioloji silahın tətbiqi nəticəsində insanların, heyvanların və bitkilərin zərər gördüyü ərazi bioloji zədələnmə ocağı adlanır. Belə ərazilərdə yoluxucu xəstəliklərin yayılma ehtimalı yüksək olduğuna görə əhalinin qorunması, ərazinin nəzarətdə saxlanılması və tibbi tədbirlərin həyata keçirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bioloji silahın təhlükəli xüsusiyyətlərindən biri də onun təsirinin geniş əraziyə yayıla bilməsidir. Xəstəlik törədiciləri insanlarla yanaşı, heyvanlar, həşəratlar və digər daşıyıcılar vasitəsilə də yayıla bilər. Havanın, suyun və ərzağın yoluxması da təhlükəni artırır. Lakin hər hansı xəstəliyin yayılması avtomatik olaraq bioloji silahdan istifadə edildiyini göstərmir. Belə halların səbəbi mütəxəssislər və laborator müayinələr vasitəsilə müəyyən edilməlidir. Bioloji silahla bağlı təhlükəni anlamaq üçün əvvəlcə mikroorqanizmlər haqqında məlumat əldə etmək lazımdır. Təbiətdə çoxlu sayda mikroorqanizm mövcuddur. Onların əksəriyyəti insan sağlamlığına zərər vermir. Lakin bəzi mikroorqanizmlər müxtəlif xəstəliklər törədir və patogen mikroorqanizmlər adlanır. Əsas xəstəlik törədicilərinə bakteriyalar, viruslar, rikketsiyalar və göbələklər daxildir. Bakteriyalar birhüceyrəli mikroorqanizmlərdir və əlverişli şəraitdə çoxala bilirlər. Bəzi bakteriyalar taun, vəba, qarayara və tulyaremiya kimi xəstəliklərə səbəb olur. Viruslar bakteriyalardan fərqlənir. Onlar yalnız canlı hüceyrələrin daxilində çoxala bilirlər. Qrip, qızılca və quduzluq virusların törətdiyi xəstəliklərə nümunədir. Rikketsiyalar da canlı hüce
Created using ChatSlide
Bioloji silahlar, insan, heyvan və bitkilərə təsir edən kütləvi qırğın silahlarıdır. Onların yayılması hava, su, ərzaq və daşıyıcılar vasitəsilə baş verir. Təhlikə mexanizmləri, infeksiyaların aşkar edilməsini çətinləşdirir və bakteriya, virus, rikketsiya kimi patogenlər laboratoriya şəraitində təsdiqlənir. Qorunma tədbirləri, şübhəli yoluxmalarda təmasları məhdudlaşdırmağı, tibbi müşahedə və gigiyena qaydalarına riayət etməyi tələb edir. Mütəxəssis nəzarəti olmadan nəticələrin əldə edilməsi...