جنگ های ایران و روم جنگهای ایران و روم اشاره به مجموعه ای از نبردها و کشمکش ها میان قدرتهای جهان رومی یونانی و جهان ایرانی بود که برای حدود هفت قرن دنیای متمدن روزگاران باستان را تحت تأثیر خود قرار داده بود. این جنگ ها با نخستین برخورد نظامی ایرانیان و رومیان که با عبور کراسوس از رود فرات در دوره متاخر جمهوری روم و اواسط دوران اشکانی، یعنی در سال ۵۳ پیش از میلاد آغاز شد و در طول هم زیستی اشکانیان و ساسانیان با امپراتوری روم و امپراتوری روم شرقی ادامه پیدا کرد. این کشمکش ها تنها محدود به ایران و روم نبود و دولت های دست نشانده دو امپراتوری و متحدان آنها را نیز درگیر خود میکرد جنگهای ایران و روم سرانجام راه را برای فتوحات مسلمانان هموار ساخت که منجر به سقوط شاهنشاهی ایران و کاهش شدید مساحت امپراتوری روم شد و رومیان هرگز نتوانستند مانند قبل به عنوان یک قدرت بزرگ در منطقه تأثیر گذار باشند. گرچه جنگهای ایران و روم برای هفت قرن ادامه پیدا کرد، اما مرزهای دو امپراتوری با در نظر نگرفتن دست به دست شدن شهرهای مرزی مانند دورا اروپوس و نصیبین، تا حد بسیار زیادی ثابت ماند. در واقع این جنگ ها آئین رومیان را نیز عوض کرده بود، زمانی که شاپور یکم به روم حمله کرد به نوعی باعث تغییر دین رومیان از اله پرستی و بت پرستی به پرستش خداوند یگانه و دین مسیحیت شد. این کشمکش ها مانند یک طناب کشی قدرت بود شهرها درها و استانهای مرزی به صورت متوالی و پی در پی غارت تسخیر و دست به دست می شدند، اما هیچ کدام از دو دولت قادر نبود به صورت طولانی مدت در قلمروی دیگری پیشروی کند. هر دو امپراتوری فتوحاتی در فرای مرزهای خود داشتند، اما توازن قدرت تقریباً همیشه ثابت بود. با وجود اینکه ارتشهای ایرانی و رومی در ابتدا به شیوه های متفاوتی در جنگها حضور پیدا می کردند، اما استراتژی های جنگی یکدیگر را تقلید کردند و در قرون نهایی جنگها، عملاً دو ارتش یکسان و با تاکتیکهای جنگی مشابه در برابر هم صف آرایی می کردند. در نهایت ایران و روم برای این جنگها هزینه بسیار گزافی پرداخت کردند. طولانی و فرسایشی شدن نبردها طی سده های ششم و هفتم میلادی هر دو امپراتوری را در برابر ظهور رعد آسای خلافت راشدین آسیب پذیر قرار داد. ارتشهای مسلمان که درست پس از پایان آخرین جنگ ایران و روم، از صحرای عربستان سر برآوردند. شاهنشاهی ایران در عرض چند سال تصرف و سقوط کرد و امپراتوری روم را از قلمروهایش در شام قفقاز مصر و شمال آفریقا بیرون راندند. سایر قلمروهای باقی مانده امپراتوری روم نیز به مرور زمان توسط مسلمانان فتح شد که در نهایت منجر به سقوط این امپراتوری و فتح قسطنطنیه گردید. آخرین دور از این سلسله جنگها با پیروزی رومیان به پایان رسید. پیش زمینه به گفته جیمز هاوار جانسون، از قرن سوم پیش از میلاد تا قرن هفتم پس از میلاد، بازیگران صحنه قدرت در شرق، نیروهای سیاسی عظیم و جاه طلبی بودند که توانایی ضمیمه کردن مناطقی فراتر از مرزهای خود را داشتند. با این پیش زمینه ایرانیان و رومی ها در حالی با یکدیگر روبرو شدند که هر کدام از آنها بخش هایی از امپراتوری در حال زوال سلوکی را به قلمروی خود ضمیمه کرده بودند. در سده سوم پیش از میلاد اقدام ایرانی پرنی از آسیای سیانه خود را به شمال ایران کنونی رساندند گرچه سلوکیان توانستند برای مدتی جلوی پیشروی آنان را بگیرند، اما در نهایت در قرن دوم پیش از میلاد راه خود را باز کرده و تا آغاز قرن یکم پیش از میلاد ایران میانرودان و ارمنستان را به امپراتوری در حال ظهور خود ضمیمه کردند. ساسله اشکانی که در را